Cách đây 5 năm, mực một nắng là đặc sản nổi tiếng của Phan Thiết. Mỗi lần đến Phan Thiết, du khách bao giờ cũng nhớ và tìm mua sản phẩm này mang về làm quà. Nhưng bây giờ, mực một nắng đang dần bị đánh mất thương hiệu bởi cách làm ăn chụp giật, cạnh tranh không lành mạnh giữa các cửa hàng buôn bán đặc sản. Du khách mua nhầm và quay lưng như một hệ quả tất yếu.

Mực ngậm nước “lên đời”

Thời điểm này, mực một nắng, hai nắng chất lượng tầm giá khoảng 300 nghìn đồng/kg, loại hai nắng đặc biệt lên đến 500 nghìn đồng/kg. Rất đắt, nhưng khi mua những sản phẩm này, du khách sẽ được bảo đảm chất lượng dù bằng miệng bởi chính uy tín của cửa hàng. Vì thế nhiều cửa hàng vẫn được khách đặt hàng từ xa, chứ không chịu mua ở những cửa hàng do tài xế chủ động ghé vào.

Công nghệ làm mực một nắng bây giờ nếu không phải là dân buôn bán, hay dân địa phương sành ăn thì rất dễ bị “hớ”. Nhiều cửa hàng vì cạnh tranh đã bán những loại mực một nắng với giá khoảng 140 nghìn đồng/kg. Họ dẫn dụ khách bằng những hứa hẹn, những cam kết là mực một nắng, nhưng thực tế không có “nắng” nào cả. Với mức giá đó, du khách ham rẻ mua về sẽ không ăn được vì dai, nhạt, nếu nướng trên bếp ga hay bếp từ sẽ rất khó chín bên trong.

Chưa kể, trong quá trình nướng, con mực to hơn bàn tay sẽ từ từ phồng lên, chảy nước rất nhiều và teo lại. Dù chín, con mực sẽ không có màu vàng ươm mà tái nhợt. Đó là mực ngâm trong nước đá từ 2 – 3 ngày. Ngay cả khi đã được nướng chín, cắt ra bên trong vẫn còn chảy nước.

Chị Nguyễn Thị Thủy, cửa hàng buôn bán đặc sản Minh Thủy, cho biết: “Nhiều du khách ham rẻ, cứ so sánh giữa bên này với bên kia, nên tại cửa hàng lúc nào cũng sẵn bếp để nướng cho du khách thử để họ quyết định”.

Là người buôn bán lâu năm, chị Thủy cho biết đã thay đổi hơn chục cơ sở cung cấp mực một nắng vì không đảm bảo uy tín. Bây giờ, dù khó về vốn, nhưng vợ chồng chị Thủy vẫn quyết định mua tận gốc, bán tận ngọn đặt hàng cho các ghe, về tự sơ chế để đảm bảo chất lượng cho du khách. Cửa hàng của chị giờ chủ yếu đóng hàng gởi cho khách ở xa, đã từng đến mua khi du lịch tại đây.

Để minh chứng cho những gì mình nói, chị Thủy xé bọc lấy một con mực “một nắng” loại 140 nghìn đồng/kg (loại này, chị Thủy dùng đối chứng để thuyết phục du khách), cân thử cho chúng tôi xem. Con mực nặng khoảng 250gram. Và một con mực một nắng “xịn” chỉ có 200gram, chị Thủy kêu nhân viên đi nướng.

Lần đầu tiên chúng tôi nhìn thấy, con mực to nặng 250gram từ từ phồng bong bóng nước và bắt đầu xẹp rồi teo dần. Mang lên cân chỉ còn hơn 50gram. Trong khi con mực nhỏ hơn sau khi nướng, còn đúng 190gram.

 “Đó em thấy khác liền chứ gì, em ăn thử sẽ biết thôi”. Như vậy, một kg mực ngậm nước chỉ còn không tới ½ kg. Và cứ thế du khách sẽ bị “móc túi” rất nhiều bởi những cửa hàng làm ăn không đặt uy tín và thương hiệu lên trên hết.

Cùng chung bức xúc như chị Thủy, chị Hằng (chủ cửa hàng Quang Sang, số 288 Võ Thị Sáu, phường Hưng Long, Tp. Phan Thiết) nhìn nhận: “Nhiều người ham lời, đã làm mất uy tín. Mất uy tín về lâu dài sẽ mất luôn thương hiệu mực một nắng của Phan Thiết”.

Chị Hằng cho biết: Mực một nắng hiện tại giá một kg dao động từ 300 – 350 nghìn đồng, cửa hàng sẽ chấp nhận bồi hoàn nếu mua không đúng chất lượng. Mực hai nắng cao cấp dao động từ 500 nghìn – 520 nghìn đồng/kg. Những mặt hàng dao động từ 140 nghìn – 200 nghìn đồng/kg đa số hàng ngậm nước rồi “lên đời” là mực một nắng.

Mực một nắng “chính hiệu” vẫn giữ được kích thước sau khi nướng

Đừng ham rẻ !

Tiếp xúc với nhiều du khách, chúng tôi cũng nhận nhiều phản ánh về tình trạng mua bán đặc sản kém chất lượng đang phổ biến tại dọc đường quốc lộ 1A và ngay trong chợ Phan Thiết. Để giúp khách hàng có thể yên tâm chọn lựa khi mua đặc sản mực một nắng chất lượng, chị Đào Thị Hằng cho biết: “Khách đừng ham rẻ, thứ hai giá mực tươi bây giờ đã hơn 100 ngàn đồng/kg thì không thể có giá bán ra rẻ như vậy. Hoàn toàn là mực ngâm nước”.

Việc chung chi từ các cửa hàng cho tài xế cũng được các cửa hàng làm ăn uy tín phản ánh. Mức chung chi trong năm nay đã lên 1,9 triệu đồng/xe/50 chỗ. Mức chung chi theo đòi hỏi của các tài xế, khiến nhiều cửa hàng buôn bán đàng hoàng bị mất phương hướng. Chị Hằng kể, có khi khách quen đi trong một tour nhưng tài xế lại ghé vào cửa hàng H.T khác ngoài Phú Hài, dù cửa hàng này bán rẻ hơn họ vẫn gọi điện đặt hàng chị mang ra. Lúc này, tài xế gây khó khăn cho chị.

Trên suốt dọc tuyến quốc lộ 1 A, đoạn từ Hàm Mỹ vào Tp.HCM cũng diễn ra cảnh tương tự. Chủ cửa hàng Minh Thủy cho biết: “Đó là sự cạnh tranh không lành mạnh, ở đây chúng tôi sẵn sàng cam kết gởi  hàng để đổi, nếu khách mua nhầm tại cửa hàng. Còn chung chi, chúng tôi không làm vì sẽ mất uy tín đặc sản Phan Thiết”.

Một thực tế khác nữa, nhiều cơ sở kinh doanh chế biến mực đã bất chấp đóng gói sản phẩm gian dối và phân phối hàng kém chất lượng tại một số cửa hàng trên địa bàn Tp Phan Thiết, cũng như dọc tuyến quốc lộ 1A. Nhiều cửa hàng có thể bán loại mực kém chất lượng nhưng họ quyết định không làm như các cửa hàng vừa nêu. Điều đó vừa bảo vệ cho thương hiệu của cửa hàng và góp phần giữ lại một chút tiếng tăm của mực một nắng Phan Thiết. Tuy nhiên, để giữ được thương hiệu mực một nắng Phan Thiết lại không phụ thuộc vào riêng họ mà từ các cơ quan chức năng trong công tác kiểm tra, quản lý chất lượng hàng hóa.

Theo Quang Nhân (Bình Thuận Online)