Bác sĩ chuyên khoa 2 Đỗ Thị Ngọc Diệp, Phó Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Việt Nam chia sẻ những sai lầm chủ yếu mà người nội trợ thường gặp phải khi chuẩn bị bữa ăn cho gia đình.

Bảo quản, sơ chế không đúng cách

Hầu như các vitamin tan trong nước đều không bền vững với nhiệt độ và các yếu tố môi trường. Nếu sơ chế sai sẽ khiến thực phẩm giảm đi chất dinh dưỡng. Ví dụ như để thực phẩm dài ngày, ngâm trong nước quá lâu, cắt nhỏ rau rồi ngâm nước, khiến các vitamin hao hụt đi một phần.

Bảo quản không đúng theo hướng dẫn cũng là thói quen thường gặp. Cụ thể như rau, củ, quả phải để trong các loại bao gói thực phẩm nhưng một số người lại gói trong giấy báo. Khi bảo quản trong tủ lạnh, các loại rau không được đặt trong các ngăn mát có nắp dành riêng cho rau, củ khiến thực phẩm mất nước.

Sơ chế đúng cách sẽ giúp giữ lại tối đa vi chất dinh dưỡng trong thực phẩm.

Nếu nấu với quá nhiều nước, nhiệt độ quá cao, các vitamin sẽ bị hao hụt đi rất nhiều. Ví dụ như các thực phẩm giàu vitamin C nếu ngâm với nước lâu, nấu canh với nhiều nước, diện tích tiếp xúc không khí cao thì lượng vitamin C trong thực phẩm có thể hao hụt đến 80%.

Các thực phẩm giàu vitamin nếu bảo quản không đúng, chiên xào nấu ở nhiệt độ cao có thể làm mất đến 90% lượng vitamin.

Kết hợp nhóm thực phẩm gây ức chế hấp thu

Các chất ức chế hấp thu sắt là phytate (trong gạo, ngũ cốc), tanin (một số rau, trà, cà phê), mangan, phosphat. Vậy nên khi dùng thực phẩm nhiều sắt, bạn nên tránh sử dụng cùng lúc với sữa, trà, cà phê. Ngược lại, có một số thực phẩm sẽ tăng khả năng hấp thu sắt như acid ascorbic, citric, lactic, malic, HCl, protid động vật, acid hữu cơ trong rau quả, trái cây. Thêm 25-30mg vitamin C vào khẩu phần ăn có thể tăng hấp thu sắt lên đến 85%

Canxi là một chất khoáng, muốn hấp thu được cần phải được đồng hóa. Quá trình đồng hóa này dễ bị ảnh hưởng bởi những chất như phytate có nhiều trong ngũ cốc, một số loại rau như rau dền…

Nhiều người chưa hiểu chính xác về nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị và không biết về thành phần dinh dưỡng trong sản phẩm. Do đó, người nội trợ thường không chọn được thực phẩm tốt nhất, chứa nhiều vi chất dinh dưỡng nhất cho bữa ăn gia đình.Không chọn được thực phẩm tốt nhất

Hiện tại, Bộ Y tế đã đưa ra những văn bản về nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị (RDA – Recommended dietary allowance) gồm thông tin về mức nhu cầu về năng lượng và các chất dinh dưỡng như vitamin, khoáng chất dành cho người Việt theo từng độ tuổi, giới tính, tình trạng sinh lý.

Bảng nhu cầu khuyến nghị về năng lượng cho người Việt Nam (kcal/ngày). Nguồn: Viện Dinh dưỡng.

Bác sĩ Diệp chia sẻ, các đơn vị cần xây dựng những hướng dẫn phù hợp, dễ hiểu và khuyến khích nhà sản xuất đưa nhãn dinh dưỡng lên bao bì thực phẩm chế biến sẵn.

Trên nhãn dinh dưỡng (Nutrition labelling), mẹ có thể tham khảo thành phần và giá trị dinh dưỡng hàng ngày (Percent of Daily Value, gọi tắt % DV). Giá trị dinh dưỡng hàng ngày cho biết sản phẩm cung cấp bao nhiêu % nhu cầu dưỡng chất đó của cơ thể. Ví dụ trên bao bì ghi 15% canxi, nghĩa là thực phẩm đó cung cấp 15% canxi nhu cầu mỗi ngày, con số 15% này tính trên mức nhu cầu năng lượng mỗi ngày 2.000kcal đối với người đàn ông ít vận động.

Ví dụ về nhãn dinh dưỡng trên thực phẩm chế biến sẵn.

Hoài Nhơn